W dniu 11 czerwca 2026r. wydana została korzystna dla kredytobiorców opinia Rzecznika Generalnego TSUE w sprawie C-831/24 (Machski). To kolejna już dobra wiadomość dla kredytobiorców w sporze z bankami. Opinia dotyczyła stosowania sankcji kredytu darmowego (SKD) na gruncie polskiej ustawy o kredycie konsumenckim.
Podstawa wydania opinii:
Sprawa C-831/24 została zainicjowana pytaniami prejudycjalnymi skierowanymi do TSUE złożonymi przez Sąd Rejonowy w Białymstoku. W toku postępowania Sąd polski bowiem powziął wątpliwość z zakresu obowiązków sądu krajowego rozpoznającego sprawę o zastosowanie sankcji kredytu darmowego (SKD) przewidzianej w ustawie o kredycie konsumenckim.
Najistotniejsze pytanie prejudycjalne sądu, dotyczyło wykładni art. 10 ust. 2 dyrektywy 2008/48/WE i odnosiło się do rozpatrzenia kwestii, czy sąd krajowy powinien zbadać z urzędu dochowanie przez kredytodawców ciążącego na nich obowiązku udzielenia określonych informacji zgodnie z dyrektywą 2008/48, czy też powinien on ograniczyć swoje badanie wyłącznie do uchybień zarzucanych kredytodawcy przez konsumenta. Sąd polski powziął powyższe wątpliwości w odniesieniu do zwrotu kwot należnych z tytułu odsetek i kosztów zapłaconych na podstawie przedłożonej w sprawie umowy.
Sentencja opinii:
Rzecznik Generalny TSUE wydał opinię, w której uznał, że artykuł 10 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG należy interpretować w ten sposób, że: nakłada on na sąd krajowy rozpatrujący spór, w którym konsument powołuje się na zastosowanie sankcji przewidzianej w prawie krajowym mającym na celu wdrożenie art. 23 tej dyrektywy, obowiązek zbadania z urzędu poszanowania obowiązku wskazania w umowie o kredyt w sposób jasny i zwięzły w rozumieniu tej dyrektywy informacji wymienionych w art. 10 ust. 2 tej dyrektywy innych niż informacje, w odniesieniu do których uchybienie wyraźnie podnosi konsument.
Jak należy rozumieć opinię Rzecznika ?
Powyższa opinia Rzecznika wskazuje, że sąd krajowy przy rozpoznaniu spraw z sankcji kredytu darmowego powinien z urzędu badać, czy kredytodawca prawidłowo wykonał obowiązki informacyjne wynikające z dyrektywy 2008/48/WE dotyczącej kredytu konsumenckiego tj. kontrola sądu nie może ograniczać się wyłącznie do naruszeń wskazanych przez konsumenta w pozwie lub oświadczeniu o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Opinia wskazuje na konieczność samodzielnego zweryfikowania przez Sąd w urzędu całej umowy kredytowej pod kątem jej zgodności z wymogami informacyjnymi przewidzianymi w prawie unijnym i krajowym, a zatem nie tylko uchybień na jakie powołuje się kredytobiorca w sporze z bankiem.
Co opinia oznacza dla konsumenta ?
Opinia Rzecznika Generalnego w sprawie C-831/24 nie rozstrzyga sprawy, ale może być pomocna dla Trybunału do wydania ostatecznej odpowiedzi na pytania prejudycjalne polskiego sądu w wyroku TSUE. Może okazać się jednym z najważniejszych ostatnio przedstawionych głosów TSUE dotyczących sankcji kredytu darmowego. Trybunał często podziela argumentację przedstawianą przez Rzeczników Generalnych, dlatego publikacja opinii jest ważnym sygnałem co do możliwego kierunku przyszłego orzeczenia. Przyjęcie przez TSUE stanowiska zaproponowanego przez Rzecznika Generalnego znacząco wzmocniło by ochronę konsumentów – kredytobiorców.
Opinia Rzecznika Generalnego wydaje się rzeczowa i racjonalna, albowiem w wielu przypadkach kredytobiorcy nie będąc profesjonalistami w sporze z wyspecjalizowanym przedsiębiorcą nie są też w stanie samodzielnie zidentyfikować wszystkich potencjalnych naruszeń obowiązków informacyjnych przez kredytodawcę. Jeżeli sąd byłby zobowiązany do ich badania z urzędu, ciężar wykrywania nieprawidłowości nie spoczywałby wyłącznie na konsumencie, ale także na banku. Takie podejście wpisuje się również w utrwaloną linię orzeczniczą TSUE, zgodnie z którą ochrona konsumenta jako słabszej strony stosunku prawnego wymaga aktywnej roli sądów krajowych w stosowaniu prawa konsumenckiego.
Jeżeli stanowisko Rzecznika Generalnego zostanie potwierdzone w wyroku Trybunału, postępowania dotyczące SKD mogą wejść w nową fazę, w której sądy będą zobowiązane do kompleksowej kontroli umów kredytowych niezależnie od zakresu zarzutów podniesionych przez kredytobiorców. Stanowisko zaprezentowane w tej sprawie może mieć istotne znaczenie dla tysięcy postępowań prowadzonych już obecnie przeciwko bankom i instytucjom pożyczkowym.
Najnowsze komentarze